SAĞLIK

Kedi tırmalaması kuduz yaparmı

Kedi tırmalaması

Kedi tırmalaması: Evcil hayvanlar içerisinde en fazla evlerde yaşayan hayvanlardan biri kedilerdir. Doğal olarak tırmalama ile karşılaşmak olağandır. Kediler diğer hayvanlardan farklı olarak tepkilerini sırtlarını yukarı kaldırarak savunma pozisyonun veya tırnakları ile saldırı pozisyonuna geçer.

Çocuklar nasıl tepkilerini ağlayarak gösteriyorsa, kedilerde tırmalama veya bağırma yöntemini kullanır. Her tırmalanma kuduz belirtisi değildir ve oyun esnasında bilinçsiz şekilde tırmalanma veya korunma amaçlı oluşabilir.

Saldıran bir kedinin kuduz olduğu veya kedi tırmalaması tetanoz gibi sonuçları ortaya çıkarır mı veya kedi tırmalaması zararlı mı olduğu konusunda arayışlarımız başlar. Kedi tırmaması izi cilt üzerinde kalıcılık bırakabilir derin yaralar varsa hassas bölgeler iz kalmasında daha etkilidir. Tedavisi kuduz olmayanlarda mikrop kapmamak adına tıpkı yara bölgeleri diğer yaralanmalar gibi temizlenerek yapılır.

Kedi tırmalaması kuduz

Kuduz olan bir hayvanın ısırması ile meydana gelen enfekte tükürüğün bütünlüğü deforme olmuş deri veya mukozalara temas etmesi yolu ile bulaşan akut beyin iltihabı sonunda ölümle neticelenen bir virüs hastalığıdır.

Şüpheli bir kedi ısırıklarında yara sabunla veya deterjanlı bol su kullanarak yıkanmalıdır. Basit gibi göreceğiniz bu yöntem özellikle tırmalama gibi yüzeysel yaralarda %90 virüs riskini azaltmaktadır.

Kuduzun en fazla görüldüğü hayvan köpeklerdir ve memeli hayvanlar arasında tümünde görülebilir. Oranlar aşağıdaki tabloda en sık görülmeye bağlı olarak hazırlanmıştır.

Kedi tırmalaması kuduz yaparmı? Tablo: Kuduz hayvanların sıklığı
Kedi tırmalaması kuduz yaparmı? Tablo: Kuduz hayvanların sıklığı

Kuşlar, yılanlar, kaplumbağalar, kertenkele ve böcekler kuduz riski oluşturmazlar. Yarasa haricindekiler, kapılan bu enfeksiyonlardan dolayı ölür. Yarasaları diğerlerinden ayıransa, virüsün tükürük bezlerine yerleşmesi ve oradan diğer hayvanlar ve insanlara bulaştırabilir olması.

Kuduz kediler nasıl anlaşılır?

Üç ayrı safhada bu hastalık teşhis edilebilir bunlar;

  • Başlangıç,
  • Saldırı,
  • Felç dönemleridr.

Kuduz olan kedi belirtileri göstermeye başladıktan sonra 3 ile 7 gün içerisinde ölür. Hastalığın başlama dönemi ise 2 ile 3 gündür. Kedinin davranış bozukluğu ve beden ısılarında artış görülür. Kedi ısırık bölgesini ısırmaya ve tırmalamaya başlar.

Kedinin saldırganlık dönemleri ise 2 ile 4 gün arasındadır. İlk başarda korkak ve ürkek olan kedi, yabancı cisimlere daha fazla ilgi göstermeye başlar. Daha önce yemediklerini yeme isteği artar, aşırı su içmek ister. Yara olan yerini sürekli kaşır ve sık sık tuvaletini yapar. Gözleri irileşir ve kızarıklıklar oluşur. Karanlık ve loş yerlerde saklanma isteği artar, kanepe ve dolap altlarına saklanmaya başlar. Zamanla kedinin bilinci azalır ve hırçınlaşmaya hemen herşeye karşı tavır sergiler. Sahinin söylediklerine itaat etmez. Hareket eden tüm canlıları hatta sahibini bile ısırmaya başlar. Köpeklerde kedilere göre evini terkeder ve geri gelmez. Ağzında bol salyalanma oluşur. Kediler amaçsızca miyavlamalara başlar. Kediler, köpekleri artık tanımaz ve onlara tırmalama ve ısırmak için saldırıya başlar.

Felç olma dünemi 2 ile 4 gün arasındadır. Kuduz ilerledikçe ısırılan bölgeden başlayarak tüm vücut bölgelerinde felçler görülür. Rahat hareket edemez ve çıkardığı sesler değişir. Zig-zag çizerek yürümeye başlayan hayvan dengesini sürekli kaybeder ve yere düşer. Tam felcin ardından 1-2 gün yaşar ve ölür. Belirtiler görülmeye başladıktan sonra tedavisi yoktur.

Kuduz olmuş kedinin maksimum ömrü 10 ile 12 gün arasındadır.

Kediden kuduz nasıl bulaşır?

  • Kedi tırmalaması ve ısırması ile (kuduz virüsü taşıyorsa),
  • Kedi salyasının açık yara, sıyrık ve çatlak deri ile teması, göz, ağız ve buruna teması ile,
  • Kuduz kedinin salyasının tasmasına veya başka eşyalardan yaralı deriye temas etmesi ile,
  • Kedinin salya bulaşmış tırnaklarının tırmalaması ile,

Kediden bulaşan bu virüs, vücuda ulaştığı alandaki sinirlerin yardımı ile beyne gider ve oraya yerleşerek çoğalır. Hastalığın ortaya çıkması için geçen süreye ise kuluçka dönemi ismi verilir. 2 ile 8 hafta kadar süren bu kuluçka dönemi (hayvanlara göre bulaştırma süresi değişiktir) kedi klinik semptomların başlamasından 3-12 gün öncesine kadar virüs bulaştırabilir.

İnsanda kuduz belirtileri

Kuluçka dönemi ısırılan yerine veya tırmalanan yerin beyne olan mesafesi ile ısırılma şekline göre ısırılan bölgedeki sinir yoğunluğu virüsün vücuda alınan miktarı ile orantılıdır. Örneğin kafa bölgesindeki bir ısırılma daha kısa sürede etki gösterirken, kol ve bacak ısırıklıklarında süre daha uzar. 5 gün ile 1 yıl kadar süre zarfı değişim gösterebilir. Genel olarak 20 ile 60 gün ortalamasıdır. Eğer virüs vücuda alındıktan sonra tedavi uygulanmazsa 2 safha olarak belirti gösterir.

İlk aşamada;

  • İştahsızlık,
  • Kırgınlık,
  • Yorgunluk,
  • Ateş

olarak kendini gösterir. Kuduzun en belirgin belirtisi ısırılan bölgedeki duyu kaybıdır.

Sonrasında;

  • Aşırı korku,
  • Saldırganlık,
  • Uykusuzluk,
  • Psikiyatrik bozukluk,
  • Depresyon,
  • Öksürük,
  • Boğaz ağrısı,
  • Titreme,
  • Karın ağrıları,
  • Bulandı, kusma

Nörolojik bulgular;

  • Hiperaktivite,
  • Oryantasyon bozukluğu,
  • Hayal görmeler,
  • Sara krizleri,
  • Tuhaf davranışlar,
  • Ense sertliği,
  • Nefes alma hızı ve sıklığında artış,
  • Salya artımı ve felçler sonradan meydana gelir.

Hiperaktivite atakları kişiye göre değişim göstererek 1-5 dakika gibi süreler ve aralıklarla görsel ve işitsel bir uyarı sonucu meydana gelir ve hastanın saldırganlık, kendi kendine ve etrafındakilere vurma, koşma, ısırma gibi davranışlar sergilemketedir.

Bu dönemlerde su içme siteği ataklar döneminde hastaların yarısında görülür ve içmek istediklerinde boğaz kaslarındaki kasılmalar tıkanmaya neden olduğundan boğulma hissi oluşturur. Doğal olarak hasta sudan korkmaya başlar. Bu dönemlerde hastanın bilinci yerinde ve kendindedir.

Nörolojik belirtilerin oluşmasından sonraki 7 gün koma dönemi başlar ve hasta ölür.

Kedi tırmalasında ve ısırmasında ne yapılır? (Kuduz kediler)

  • Yara bölgesi bol sabunlu veya deterjanlı su ile yıkanmalıdır. Yıkamanın ardından antiseptik ( %40-70 lik alkol, iyodin v.b ) uygulanmalıdır.
  • Tırmalanma veya ısırılma bölgesi beyne yakınsa hemen sağlık kuruluşuna gidilmelidir. Diğer bölgelerde ise en fazla 72 saat içerisinde gidilmelidir.
  • Sağlıklı olarak düşünülen bir kedi veya başka hayvanın ısırması durumunda muhakkak 10 gün hayvan gözlem altında tutulmalı ve takip edilmelidir. Kuduz belirtileri ortaya çıkmazsa korkulacak durum yoktur.
  • Hayvan gözlem altına alınamıyorsa kuduz testi yapılmalı ve sonuca göre tedaviye başlanmalıdır.

Kuduz bulaşmadan önce aşı

Kuduz aşısı kuduz olma riskinin yüksek olduğu görevlerde çalışanlara önerilir. Bunlar; veterinerler, enfeksiyon hastalıkları personeli ve laboratuar görevlileri, kuduz vakalarına bakanlar, özel ve kornea nakil bölümü çalışanları, kuduz riski taşıyan hayvanlarla sürekli temas halinde olanlar.

Kuduzdan korunma

  • Hayvanlarınızı kontrol altına alın, başka hayvanların olduğu yerlerde serbest bırakmayın,
  • Kuduz aşılarını zamanında yaptırın,
  • Yabancı hayvanlara dikkatli yaklaşın,
  • Hasta gördüğünüz hayvanlara korumasız ve eldivensiz müdahale etmeyin,
  • Ölmüş olan hayvanlara eldivensiz dokunmayın,


Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir